બે અવાજો

ગઈકાલે અડધી રાત્રે ગુજરાત ક્વિનમાં વલસાડ સ્ટેશને ઉતરવાનું થયું. વલસાડથી પાછું વાપી પહોંચવાનું હતું એટલે ટ્રેનમાંથી ઉતરીને ‘હાશ…’ સુદ્ધાં ન કર્યું અને બીજા પ્લેટફોર્મ પર થોડી જ મિનિટોમાં આવનારી, મુંબઈ સુધી જતી ટ્રેન પકડવા મથામણ આદરી. સાથે દુનિયાભરનો સામાન હોય, પ્લેટફોર્મ નંબર એકના છેવાડેથી ચાલીને, પ્લેટફોર્મની વચ્ચેની સીડીનો ઉપયોગ કરીને, બીજા પ્લેટફોર્મ પરની ટ્રેન પકડવાની ચિંતા હોય એટલે મગજ સ્વાભાવિક જ અત્યંત તંગ હોય.

એવા સમયે આજુબાજુમાં શું ચાલી રહ્યું છે એની પણ માણસને ગતાગમ ન હોય. મારુંય એવું જ હતું. પરંતુ અચાનક બે અવાજોએ મારું ધ્યાન તેમની તરફ આકર્ષિત કર્યું. શરીર તો પેલી સીડી ચડવાની દિશામાં દોડી જ રહ્યું હતું, પરંતુ મન એ બંને અવાજો પાસે ઊભું રહી ગયું. એને તો રસ પડી ગયો એ બે અવાજોની વાતોમાં!

એક અવાજે સંન્યાસીના વાઘા પહેરેલા હતા. અવાજ થોડો વૃદ્ધ પણ હતો. પણ તોય તેનો દેખાવ એ બાબતની ચાડી ખાતો હતો કે એ અવાજ દક્ષિણ ભારત તરફનો હશે. તો એની સામે બાંકડા પર બેઠેલા અવાજને રેલવેની નોકરી મળી હતી.

ભૂરા રંગનો યુનિફોર્મ અને હાથમાં બેટરી લઈને બેઠેલો પેલો સરકારી અવાજ મને પહેલા સંભળાયો, ‘વલસાડ કે આગે અતુલ, અતુલ કે આગે પારડી, પારડી કે આગે ઉદવાડા, ઉદવાડા કે આગે વાપી…’

‘વાપી કૈ આગે?’ સંન્યાસીનો અવાજ બોલ્યો.

‘કરમબેલી, ઉસ કે આગે ભીલાડ, ફીર સંજાણ….’

મને થયું આ પુખ્તવયની બે વ્યક્તિઓ રાત્રે સાડાબારે નાનાં બાળકોની જેમ સ્ટેશનો કેમ ગણે છે? અને એટલે જ તો મને એ બંને અવાજોમાં રસ પડેલો!

‘ક્યા બોલા….? સનજાન? ઉસ કે આગે?’ વૃદ્ધ અવાજ ફરી બોલ્યો.

‘અરે ભાઈ, આગે તો બહુત સ્ટેશન હૈ… કહા તક કે નામ બોલું?’

‘ચૈનાઈ તક બોલો….’

‘ક્યોં?’

‘વહાં મેરા ગાંવ હૈ…’

‘પાગલ હો ગયે હો…? ઉંમરગાઉં કે આગે કે સ્ટેશન મૂજે નહીં આતે…’

બસ, અહીં સુધી જ મને સંભળાયું. પછી અમારી વચ્ચેનું અંતર વધતા એ અવાજો મારા સુધી પહોંચી નહોતા શકતા. સમય મળ્યો હોત તો એક-બે મિનિટ જરૂર ત્યાં ઊભો રહી ગયો હોત અને આખો સંવાદ સાંભળવાનો પ્રયત્ન કરત.

ખાસ તો પેલા સંન્યાસીને પૂછી લેત કે, ‘સંન્યાસ લીધા પછીય વતનની માયા નથી ખરતી?’

કદાચ એવું જ થતું હશે. નહીંતર એ વૃદ્ધ આ રીતે શું કામ તેના ચૈનાઈને યાદ કરતે?

સંન્યાસી જેવો લાગતો એ માણસ ખરેખર સંન્યાસી જ હશે કે કેમ એ પણ એક સવાલ હતો આમ તો. કે પછી તે કોઈક ભળતા જ કારણોસર તેના ઘર, વતનથી ભાગ્યો હશે?

જોકે એક વાત નક્કી છે કે વતન અથવા બાળપણનાં વર્ષો જ્યાં વીત્યા હોય એ સ્થળ માણસના દિલમાં એવું ચસોચસ ધરબાયેલું હોય છે કે એ સ્થળ, બાળપણના એ વર્ષો બેધ્યાનાવસ્થામાંય માણસના મન પર કબજો કરીને બેઠા હોય.  ઉંમરના કોઈ પણ પડાવ પર એ વર્ષો વાગોળવાનું મન થાય જ. અને એટલે જ કદાચ પેલો વૃદ્ધ અવાજ રેલવેના કર્મચારી પાસે આ રીતે સ્ટેશનો ગણાવીને પોતાના વતનને મહેસૂસ કરવાનો પ્રયત્ન કરતો હતો.

… અને એ વાતો દરમિયાન કદાચ એણે કેટલાય દૃશ્યોની કલ્પના કરી હશે અને કેટલીય ઈચ્છાઓ જીવી લીધી લીધી હશે એ  અવાજે!

 

અંકિત દેસાઈ
અંકિત દેસાઈ

માણસ તરીકે જન્મ્યો છું, પણ માણસ થઈ શક્યો નથી. માણસ બનવાનો પ્રયત્ન ચાલુ છે, તોય ક્યારેક ગુસ્સો આવે છે, ક્યારેક લાલચ થઈ આવે ને ક્યારેક કોઈને પછાડી દેવાની પૈશાચી ઈચ્છા થઈ આવે છે. જાતમાંથી આ બધુ બાદ કરવાની પ્રક્રિયા હજુ ચાલુ છે. આશા રાખીએ કે એમાં સફળતા મળે! લેખક છું એનો પુરાવો આપવા માટે એક પુસ્તક પ્રકાશિત કર્યું છે, બીજું પાઈપલાઈનમાં છે અને ત્રીજું લખવાની ઈચ્છા થયા કરે છે. પણ આળસ સાથેનો નાતો સાત જન્મ જૂનો છે એટલે કરવા જેવું ઘણું કરી શકતો નથી....

2 Comments
  1. Waah,
    Game tetli maya tyagi dyo, game tetlu bhuli jav pan,
    Amuk yado ne vagolvanu man to thaij,
    Pachhi bhale age koi pn hoi,
    Thanks Ankit sir💚,
    tamara vicharone atli saras rite raju karva mate,
    E amne ghanu shikhve chhe.😊

Leave a Reply

Your email address will not be published.

‘Cocktail Zindagi’ is not just a publication, it is a journey in itself in which you play an important character. We work to bring you stories not only from the crème de la crème but also from the grass root level.We also write content that portrays the beautiful shades of life, thus the name ‘Cocktail Zindagi’.

Latest issue is available
Cocktail Zindagi