સંબંધ પણ કેવો!

ટ્રેન સાથેનો નાતો અત્યંત યુનિક અને ઘણો ક્ષણિક હોય છે. ઘણીવાર આવી યુનિકનેસ ધ્યાને ચડે ત્યારે આશ્ચર્ય થઈ જાય કે ટ્રેન સાથે આવો પણ સંબંધ હોઈ શકે?

દાયકાઓથી ટ્રેનમાં અપડાઉન કરતા હો તો એક ગ્રુપ પણ બની જાય અને ચોક્ક્સ સીટ પર જગ્યા પણ નક્કી થઈ જાય. નક્કી થયેલી એ જગ્યાઓનું એવું કે ત્યાં પછી રોજબરોજના અપડાઉન કરનારાઓનો વણલખ્યો અધિકાર થઈ જાય, જ્યાં ડબ્બાના બીજા લોકો જગ્યા હોય તોય નહીં બેસે!  જોકે આ વાત પાસ હૉલ્ડર્સના કૉચની છે. બીજા સામાન્ય ડબ્બાઓની નહીં.

જે સીટ પર સ્થાન નક્કી થઈ ગયું હોય એ સીટ પરનું સ્થાન પાછું ચોક્ક્સ સ્ટેશનો પૂરતું જ હોય. દાખલા તરીકે કોઈક પેસેન્જર વાપી વલસાડથી સુરતનું અપડાઉન કરતો હોય તો અને પહેલા કમ્પાર્ટમેન્ટની સિંગલ વિન્ડો પર તેની જગ્યા ફિક્સ હોય તો એ જગ્યા વલસાડથી સુરત સુધી જ એની હોય.

ઘણા કિસ્સામાં તો એ પેસેન્જરને એની પણ ખબર નહીં હોય કે વલસાડ સુધી આ સિટ પર કોણ બેસેલું? કે સુરત પછી અહીં કોણ બેસતું હશે! પણ વચગાળાની એ વણલખી માલિકી પર કોઈક બાપડું ભૂલમાંય તરાપ મારે તો મરણીયા થઈ જતા લોકોને મેં જોયા છે.

આ વિષય પર લખવાનું એટલે સૂઝ્યું કે અમારી સાથે અપડાઉન કરતા એક ભાઈ સાથે એક કિસ્સો બન્યો. એ ભાઈ વર્ષોથી મુંબઈથી સુરતનું અપડાઉન કરે. અઠવાડિયામાં એકાંતરે ત્રણ દિવસ ગુજરાત ઍક્સપ્રેસમાં આવે અને સુરતની તેમનો કાપડનો માલ ખરીદી બપોરની કોઈક ટ્રેન પકડી લે.

એકાદ દિવસ એ ભાઈએ કંઈક અમદાવાદ કે એથીય આગળ જવાનું હશે એટલે તેઓ સુરત નહીં ઉતર્યા અને અમદાવાદ સુધી ગુજરાતમાં જ ગયા. બોરીવલીથી સુરત સુધી આમ પણ તેમનું રજવાડું હતું એટલે તેમને વાંધો ન હતો. અને પછી સુરતથી અમદાવાદ માટે તેમણે વિચાર કર્યો કે, ‘આ તો આપણો જ પાસ હૉલ્ડર્સ છે ને? પૂગી જઈશું આપણે અમદાવાદ.’

સુરત સુધી તો ભાઈનો ખેલ બરાબર ચાલ્યો અને સુરતથી ચઢનારા કેટલાક લોકો તેમને રોજ જોતા હશે એટલે સુરતથી એ સીટ પર બેસનારાએ ઍડજસ્ટમેન્ટ કર્યું અને સુરતથી પણ તેમને તેમની સીટ પર યથાવત્ રહેવા દીધા. પણ સુરતથી ચઢનારાઓ પણ આવી આવીને ક્યાં સુધી આવે? અંકલેશ્વર- ભરૂચ અને મોડામાં મોડા વડોદરા સુધી. પછી તો સ્ટેશને સ્ટેશને જૂના ઉતરતા જવાના અને નવો ફાલ ચડવાનો જ ને?

વડોદરા આવ્યું ને ડખો થયો. વડોદરાથી એ જગ્યાએ બેસનારા જણે કાકાને કહ્યું, ‘ભાઈ અહીંથી ઊઠી જાઓ આ મારી જગ્યા છે.’

કાકાએ પણ આખી જિંદગી બીજા લોકો સાથે એ જ કર્યું હોય એટલે કોઈ તેમને ઊઠાડે એ તો તેમને કેમ ગળે ઉતરે? એટલે કાકાએ કહ્યું, ‘ભાઈ હું પણ ડેઈલી અપડાઉન કરનારો છું અને બોરીવલીથી સુરતનું અપડાઉન કરું…’

પણ વડોદરાથી આણંદ કે અમદાવાદ સુધીનું અપડાઉન કરનારા પેલાને એની સાથે કેટલા? એના માટે તો સીટ સત્ય ને જગત મિથ્યા. બીજી એને કોઈ પડી નહોતી. એટલે ભાઈએ અમારા કાકાને ઉઠાડવાનો આગ્રહ યથાવત્ રાખ્યો.

અલબત્ત અમારા કાકા પણ કંઈ જાય એમાંના નહોતા એટલે મહિસાગરનો બ્રિજ ગયો ત્યાં સુધી તેમની રકઝક ચાલી. પણ આખરે કાકાએ તો ઉઠવું જ પડ્યું, પરંતુ પેલા ભાઈની સાથે તેનું ગ્રુપ પણ ધિંગાણે ચડ્યું હતું એટલે કાકા એકલા પડી ગયા હતા.

પાછળથી તેમણે જ્યારે ટ્રેનમાં અમને આ કિસ્સો કહ્યો ત્યારે તેઓ તો રહી રહીને એમ જ કહી રહ્યા હતા કે ‘તમે બધા સાથ આપો તો આજે નોકરી-ધંધે નથી જવું અને વડોદરા જઈને પેલાને સરખો કરીએ. સાલો મને એમ ઉઠાડી જ કેમનો શકે?’

પણ એ કાકાને ક્યાં ખબર કે ચોક્કસ સ્ટેશન(પડાવ) પછી તો સિંહાસનો પણ છોડવા પડતા હોય છે. ત્યાં આ એક સિંગલ વિન્ડો સીટની ક્યાં માંડીને બેઠા છો? બીજી તરફ આ સંબંધ પણ જોવા જેવો છે કે, જે જગ્યા માટે તમને મમત્વ હોય કે જે જગ્યા પર તમે વીસ-પચીસ વર્ષોથી અધિકાર જમાવીને બેઠા હો એ જગ્યા અમુક ચોક્કસ અંતર સુધી જ તમારી હોય છે.

 

 

અંકિત દેસાઈ
અંકિત દેસાઈ

માણસ તરીકે જન્મ્યો છું, પણ માણસ થઈ શક્યો નથી. માણસ બનવાનો પ્રયત્ન ચાલુ છે, તોય ક્યારેક ગુસ્સો આવે છે, ક્યારેક લાલચ થઈ આવે ને ક્યારેક કોઈને પછાડી દેવાની પૈશાચી ઈચ્છા થઈ આવે છે. જાતમાંથી આ બધુ બાદ કરવાની પ્રક્રિયા હજુ ચાલુ છે. આશા રાખીએ કે એમાં સફળતા મળે! લેખક છું એનો પુરાવો આપવા માટે એક પુસ્તક પ્રકાશિત કર્યું છે, બીજું પાઈપલાઈનમાં છે અને ત્રીજું લખવાની ઈચ્છા થયા કરે છે. પણ આળસ સાથેનો નાતો સાત જન્મ જૂનો છે એટલે કરવા જેવું ઘણું કરી શકતો નથી....

No Comments Yet

Leave a Reply

Your email address will not be published.

‘Cocktail Zindagi’ is not just a publication, it is a journey in itself in which you play an important character. We work to bring you stories not only from the crème de la crème but also from the grass root level.We also write content that portrays the beautiful shades of life, thus the name ‘Cocktail Zindagi’.